Tα πάντα για τα φορητά φλας: Know how και συμβουλές

Tα πάντα για τα φορητά φλας: Know how και συμβουλές

Κατά κανόνα αντιμετωπίζουμε τα φορητά φλας σαν αναγκαίο κακό, σαν παροχή φωτισμού για “σκοτεινές υποθέσεις” καταλαβαίνοντας ενστικτωδώς ότι κάτι δεν πάει καλά με την ποιότητα του φωτισμού. Το σκληρό, με πολύ κοντράστ, άχαροφως του φλας ισοπεδώνει τη φωτογραφία και δεν αφήνει δημιουργικά το φωτογράφο πέρα από την απλή καταγραφή. Και όμως, με τον κατάλληλο χειρισμό και κάποια φθηνά αξεσουάρ η κατάσταση μπορεί να αλλάξει εντυπωσιακά.

Ανώνυμο-1Φλας στην …ιστορία
Μια “φωτεινή” διαδρομή

Μετά την αγορά μιας μηχανής – συστήματος είτε πρόκειται για DSLR ή για mirrorless, η επόμενη αγορά είναι είτε άλλος φακός είτε φλας. Τα ηλεκτρονικά φλας αποτελούν σχετικά πρόσφατη υπόθεση (μετά το 1970) και αντικατέστησαν τα …προϊστορικά συστήματα τις φλασόλαμπες, το κυβοφλας κλπ.  Ως προς την αρχή λειτουργίας: εκπέμπουν λάμψη εκκενώνοντας ηλεκτρική ενέργεια από ένα μεγάλο πυκνωτή στο νήμα ειδικού λαμπτήρα γεμάτου με ευγενές αέριο.

Το βασικό χαρακτηριστικό του ηλεκτρονικού φλας είναι η μικρή διάρκεια της λάμψης (1/1000-1/10.000sec.) ικανή να “παγώσει” οποιαδήποτε κίνηση… Η σημειακή φύση αυτού του είδους φωτισμού καταλήγει σε σκληρό, κατευθυντικό και όχι και τόσο κολακευτικό φωτισμό. Γι αυτό έχουν αναπτυχθεί αρκετές τεχνικές για την απάλυνση της λάμψης (με πρόσθετα εξαρτήματα διάχυσης, ανάκλαση της δέσμης στο ταβάνι κλπ.)

Τα βασικά
Η ηλεκτρική τροφοδοσία των φορητών φλας εξαρτάται από μπαταρίες (αλκαλικές ή επαναφορτιζόμενες) οι οποίες παρέχουν την ηλεκτρική ενέργεια. Ο πυκνωτής ελέγχεται από κύκλωμα που ρυθμίζει την απότομη, ταχύτατη ηλεκτρική εκφόρτιση. Μετά από αυτό το στάδιο ακολουθεί το στάδιο της επαναφόρτισης, της ανάκτησης δηλ. του ηλεκτρικού φορτίου του πυκνωτή. Μέσα σε αυτό το διάστημα το φλας παραμένει ανενεργό. Ο χρόνος επαναφόρτισης εξαρτάται από την ισχύ του φλας, τη σχεδίαση του κυκλώματος και την κατάσταση των μπαταριών (φορτισμένες ή όχι). Η σύνδεση του φλας με τη μηχανή ρεφλέξ γίνεται είτε απευθείας στην ειδική ηλεκτρική επαφή Hot shoe είτε με κάποιας μορφής καλώδιο, για μεγαλύτερη ευελιξία. O συγχρονισμός του φλας με τη μηχανή πραγματοποιείται σε όλες τις ταχύτητες όταν ο φωτοφράκτης είναι εντός φακού (όπως στις μηχανές compact, σε αρκετές ρεφλέξ μεσαίου φορμά και όλους τους φακούς μεγάλου φορμά). Αντίθετα στις DSLR/mirrorless  που έχουν κλείστρο εστιακού επιπέδου, μπαίνουν διάφοροι σχεδιαστικοί περιορισμοί ανάλογα με το μοντέλο, με μέγιστη ταχύτητα από 1/125 ως  1/250sec. συνήθως.

Συγχρονισμός σε DSLRleaf_shutter_mechanism
Οι φωτοφράκτες εστιακού επιπέδου  έχουν ορισμένη ταχύτητα συγχρονισμού φλας η οποία συνήθως μαρκάρεται με κόκκινο στην κλίμακα επιλογής ταχυτήτων. Ο συγχρονισμός του φλας ισχύει για τη συγκεκριμένη ταχύτητα και για όλες τις πιο αργές. Αντίθετα, οι φωτοφράκτες εντός φακού (lens shutter) στις compact 35mm, σε αρκετές μηχανές μεσαίου φορμά και σε όλους τους φακούς μηχανών στούντιο συγχρονίζουν σε όλες τις ταχύτητες, διότι την ώρα που εκτίθεται το φιλμ τα πτερύγια του μηχανισμού της ίριδας έχουν έλθει σε τελείως ανοικτή θέση, ανεξάρτητα από ταχύτητα.Πως ακριβώς επιτυγχάνεται συγχρονισμός: μέχρι την ταχύτητα συγχρονισμού, έστω 1/125sec. (και βέβαια σε όλες τις πιο αργές ταχύτητες) ανοίγει η πρώτη κουρτίνα και αφήνει εκτεθειμένο στο φως όλο το άνοιγμα που αντιστοιχεί στο φιλμ. Τώρα στις ταχύτητες που είναι πιο γρήγορες από αυτή του συγχρονισμού (στο προκείμενο 1/250, 1/500sec. κ.ο.κ.) ουσιαστικά δεν ανοίγει ολοκληρωτικά κάποια στιγμή το κενό μπροστά από το φιλμ αλλά σχηματίζεται μια σχισμή που “ταξειδεύει” σύμφωνα με τη διαδρομή των κουρτινών, οριζόντια ή κάθετα.  Η διάρκεια της λάμψης είναι πάντα μικρότερης διάρκειας από την ταχύτητα συγχρονισμού (για τα φορητά φλας ανάμεσα στο 1/1.000-1/10.000sec.). Οριζόντιας διαδρομής είναι κατά κατά κανόνα οι παλιάς γενιάς φωτοφράκτες με υφασμάτινες κουρτίνες ενώ οι σύγχρονοι και πιο γρήγοροι στον συγχρονισμό είναι οι κάθετης διαδρομές με τις κουρτίνες ελαφρού μεταλλικού κράματος. Τον τρόπο που συγχρονίζουν οι φωτοφράκτες τύπου focal plane τον αντιλαμβανόμαστε όταν κατά λάθος ρυθμίσουμε να ενεργοποιηθεί το φλας σε πιο γρήγορη από την ταχύτητα συγχρονισμού. Τότε, παρατηρούμε ότι εκφωτίζεται αντί για ολόκληρη την επιφάνεια, μια ζώνη του καρέ, προοδευτικά μικρότερη όσο γρηγορότερη γίνεται η ταχύτητα.

IMG_9516

Φωτ.: © Λουκάς Χαψής

Συγχρονισμός 2ης κουρτίνας
Μερικά σύγχρονα φλας προσφέρουν το ειδικό εφέ του συγχρονισμού δεύτερης κουρτίνας, ιδιαίτερα εντυπωσιακό σε καλοφωτισμένα κινούμενα αντικείμενα που αντιπαραβάλλονται σε σκοτεινό φόντο. Ουσιαστικά δεν γίνεται κάτι πολύπλοκο. Απλούστατα, αντί η λάμψη του φλας να επέλθει τη στιγμή που αρχίζει να κινείται η πρώτη κουρτίνα, συντονίζεται με τη δεύτερη με αποτέλεσμα να αφήνει έντονα είδωλα.

Συγχρονισμός αργής ταχύτητας (Slow sync)
Πρόκειται για χειροκίνητο τρικ που σήμερα υπάρχει ακόμη και σε φθηνές compact. Προκειμένου να “γράψει” και ο περιβαλλοντικός φωτισμός στο καρέ, επιλέγεται κάποια αργή ταχύτητα της τάξης του 1/4-1/8sec. ή ακόμη και πολλά δευτερόλεπτα. To φλας συγχρονίζεται κανονικά. Στην πραγματικότητα είναι ένα είδος διπλοέκθεσης αφού σε τόσο μεγάλο χρόνο «γράφει» και το φλας και το περιβαλλοντικό φως. Αν οι χρόνοι είναι μεγάλοι, της τάξης των αρκετών δευτ. πρέπει να φροντίσουμε να μην έχουμε κινούμενα αντικείμενα στο πλάνο.

 

 

IMG_1926b

Φωτ.: © Λουκάς Χαψής

ΤΤL
Από το απλό στο TTL dedicated και στο iTTL

Τα τελείως απλά, manual φλας είναι κατάλοιπα του παρελθόντος και υπάρχουν μόνον μεταχειρισμένα ή το πιθανότερο, παρατημένα….Τα αυτόματα επιζουν μερικές φορές. Πρόκειται για φθηνά φλασάκια με το σένσορα – φωτοδίοδο που “διαβάζει” το ανακλώμενο από το αντικείμενο φως και “κόβει” τη φλασιά πέρα από ορισμένο επίπεδο. Σε τέτοια παλιάς σχεδίασης μοντέλα, οι πληροφορίες για την ευαισθησία και το επιλεγμένο διάφραγμα πρέπει να μεταφέρονται με το χέρι στη μονάδα φλας. Ένα παραπέρα βήμα εκπροσωπούν τα φλας dedicated. Με τον όρο αυτό αναφερόμαστε σε φλας που επικοινωνούν με το ηλεκτρονικό κύκλωμα της μηχανής και συγχρονίζουν αυτόματα. Τα διακρίνουμε από τα αυτόματα γιατί διαθέτουν ένα εξτρά ποδαράκι στο hot shoe.Ακόμη πιο εξελιγμένα θεωρούνται – και είναι – τα φλας ΤΤL dedicated τα οποία ενσωματώνονται πλήρως στα ηλεκτρονικά του σώματος και παραχωρούν τον έλεγχο, ενώ διατηρούν και τις αυτόνομες δυνατότητες δηλ. να λειτουργούν στο manual σε πλήρη ισχύ ή κλάσμα αυτής. Και αυτά, όπως και τα απλά επικοινωνούν με το ηλεκτρονικό κύκλωμα της μηχανής μέσω πρόσθετων ακίδων στο hot shoe. Στα TTL dedicated η ακρίβεια μετρήσεων είναι μεγαλύτερη γιατί λαμβάνεται αυτόματα υπόψη η απώλεια φωτεινότητας λόγω προσθήκης φίλτρων στο φακό, προέκτασης close up, ανάκλασης της δέσμης ή χρησιμοποίησης ορισμένου διαχυτήρα στην κεφαλή. Στην ψηφιακή εποχή όταν επεκράτησαν οι DSLR και mirrorless μηχανές προέκυψε ένα σοβαρό σχεδιαστικό θέμα. Δεν μπορούσε πια να υπάρξει φλασομέτρηση σε πραγματικό χρόνο από το επίπεδο του αισθητήρα λόγω του φίλτρου low pass που επικαλύπτει τον αισθητήρα και έχει μεγάλη ανακλαστικότητα. Έτσι προέκυψε η λύση με τις προφλασιές και ξεχωριστό αισθητήρα μόνο για τη φλασομέτρηση. Τα δύο πιο αντιπροσωπευτικά συστήματα του είδους είναι το E-TTL (Canon) και iTTL (Nikon) τα οποία αναλύουμε στις διπλανές στήλες.

Canon Speedlite 600EX-RT Flash 2Canon E-TTL-II
To σύστημα φλασομέτρησης E-TTL (Evaluative Through The Lens) της Canon χρησιμοποιεί προφλασιές προκειμένου να υπολογίσει τη σωστή έκθεση και είναι μέρος του ίδιου του συστήματος φωτομέτρησης του σώματος (αντίθετα με το προηγούμενο σύστημα ATTL της εταιρίας που χρησιμοποιούσε ξεχωριστό σένσορα τοποθετημένο στη βάση του αναδιπλούμενου καθρέπτη). Επειδή ακριβώς όλες οι μετρήσεις είναι εσωτερικές λαμβάνονται υπόψη όλες οι πιθανές απώλειες.Οι προφλασιές πέφτουν ακριβώς πριν την κυρίως φλασιά και κατά βάση δεν γινονται αντιληπτές από τους φωτογραφιζόμενους.
Όλες οι DSLR της Canon μετά το 2004 φορούν το εξελιγμένο σύστημα  Ε-TTL II. Πρόκειται βασικά για βελτίωση του firmware με νέο αλγόριθμο που λαμβάνει υπόψη την απόσταση του κυρίως αντικειμένου από το φακό και επιπλέον συγκρίνει τιμές φωτομέτρησης από τον περιβαλλοντικό φωτισμό και τις προφλασιές για να προσδιορίσει τη θέση του. Να σημειώσουμε ότι το σύστημα δεν λαμβάνει υπόψη την απόσταση στις εξής περιπτώσεις: bounce, macro και ασύρματης λειτουργίας.

Η ισχύς του φλας
Tι είναι ο αριθμός – οδηγός (Guide No)xeri

Ενώ στα επαγγελματικά στούντιο φλας (μονομπλοκ ή γεννήτριες), η ισχύς εκφράζεται σε μονάδες Joule (Watt/sec.) και διαφοροποιείται ανάλογα με τον χρησιμοποιούμενο ανακλαστήρα, στα φορητά φλας τα πράγματα είναι διαφορετικά. Εδώ εφαρμόζεται διαφορετικός τρόπος μέτρησης, με τον αριθμό οδηγό (Guide Number). Το G.No. προκύπτει αν πολλαπλασιάσουμε την απόσταση αντικειμένου-φλας επί το διάφραγμα εργασίας που χρειάζεται για τη σωστή έκθεση υπό τις δεδομένες συνθήκες.
Mε βάση τον απλό τύπο G.Nο.=fNo x d  αν θέλουμε να βρούμε το διάφραγμα, και μας είναι γνωστό το G.N. τότε το διαιρούμε με την απόσταση. Οι μετρήσεις αυτές αφορούν τη βασική ευαισθησία ISO 100. Kαι σε αυτή την περίπτωση εφαρμόζεται ο νόμος του αντιστρόφου τετραγώνου, με άλλα λόγια αν διπλασιαστεί η απόσταση φλας-αντικειμένου, υποτετραπλασιάζεται ο φωτισμός του και πρέπει να αυξηθεί στο τετραπλάσιο για να αντισταθμιστεί η απώλεια δηλ. να ανοίξει το διάφραγμα δύο ολόκληρα f/stop. Τι συμβαίνει όμως στις ισοδύναμες ευαισθησίες εκτός ISO 100;. Παράδειγμα: αν επιλέξουμε ISO 200: τότε πρέπει να πολλαπλασιάζουμε επί τετρ. ρίζα 2 =1,41 για κάθε διπλασιασμό της ευαισθησίας.
Η έννοια του αριθμού – οδηγού αποτελεί μια σύμβαση. Θεωρεί ότι όλες οι μετρήσεις γίνονται σε εσωτερικούς χώρους με λευκούς τοίχους και ταβάνια που η ανακλαστικότητά τους επηρεάζει προς τα επάνω τα νούμερα. Επίσης αφορά το κέντρο του καρέ. Τα παραπάνω επαληθεύονται αμέσως σε οποιαδήποτε νυκτερινή λήψη με φλας σε εξωτερικό σκοτεινό χώρο. Το φλας χωρίς την ανακλαστική βοήθεια από τους τοίχους έχουν μεγάλες απώλειες…
Σε γενικές γραμμές οι τιμές φωτεινής ισχύος που ανακοινώνονται από τους κατασκευαστές φλας είναι μάλλον αισιόδοξες Τα περισσότερα φλας του εμπορίου “κλέβουν” 1 stop…. Ευτυχώς που συγκαλύπονται από την ανοχή των αισθητήρων σε εύρος έκθεσης.

Νikon iTTLsb-900
H ψηφιακή σειρά φλας iTTL Nikon διαδέχθηκε τα προηγούμενα TTL και D-TTL. Επειδή ακριβώς τα χαρακτηριστικά αντανακλαστικότητας του φίλτρου antialias που καλύπτει την επιφάνεια του αισθητήρα είναι διαφορετικά από του φιλμ, η μέτρηση με προφλασιές γίνεται πριν σηκωθεί ο καθρέπτης αξιοποιώντας τον ειδικό αισθητήρα στο πενταπρισματικό σκόπευτρο. Η προφλασιά εξαπολύεται με το φακό τελείως ανοικτό και οι κατάλληλοι υπολογισμοί από τον μικροεπεξεργαστή υποδεικνύουν στο φλας την ακριβή ισχύ φλασιάς αναφορικά με την τιμή διαφράγματος που έχει επιλεγεί. Σε περίπτωση διάταξης με πολλαπλά φλας ο έλεγχος γίνεται μέσω του Commander που δίνει εντολή σε κάθε φλας της ομάδας να εξαπολύσει προφλασιές και τελικά να υπολογιστεί η ισχύς για κάθε μονάδα ξεχωριστά. Βέβαια έτσι μπαίνει μια παράμετρος υστέρησης αλλά ενεργοποιείται και η λειτουργία FV Lock που κλειδώνει την ισχύ για πολλαπλά καρέ. Tτα μοντέλα SB-600 και SB-800 διατηρούν τη συμβατότητά τους με παλιότερα σώματα αφού δουλεύουν και σε τρία modes: TTL, D-TTL και iTTL. Aντίθετα τα SB-700 και SB900/910 δουλεύουν μόνον σε iTTL. Όλα αυτά τα μοντέλα υποστηρίζουν το περίπλοκο σύστημα CLS.

 

 

 

Ezybox Hotshoe in action 2

Σκληρός ή διάχυτος φωτισμός;
Τα φορητά φλας σαν σημειακές ισχυρές πηγές στιγμιαίου φωτισμού παράγουν κατευθυντική λάμψη με έντονο κοντράστ . Αυτό οφείλεται στον πολύ μικρό ανακλαστήρα που δεν αφήνει περιθώρια για διαμόρφωση και διόρθωση της δέσμης. Aντίθετα το διάχυτο φως μειώνει τις σκιές, κολακεύει τα πρόσωπα και αναδεικνύει τη φωτογραφική δουλειά.
Εδώ και δεκαετίες οι φωτογράφοι εφάρμοζαν αυτοσχέδιες λύσεις για να μαλακώσουν το φως από φορητό φλας. Η φαντασία ήταν το όριο. Μιλάμε για χαρτοπετσέτες και ριζόχαρτα στερεωμένα με λαστιχάκια ή χαρτονένια softbox ιδιοκατασκευές. Ευτυχώς σήμερα κυκλοφορούν στην αγορά πολλά πετυχημένα αξεσουάρ διάχυσης και ελέγχου του φωτισμού (diffuser), από διάφορες εταιρίες όπως η Lumiquest που φτιάχνει μικρά φορητά συστήματα ανακλαστήρων ή η Lastolite για πιο απαιτητικές κατασκευές οι οποίες μιμούνται τα softbox των στούντιο.

 

 

Diffuser παντούLumiQuest_Soft-Screen
Πειραματιστείτε με διαχυτήρα (diffuser) ακόμη και πριν αποκτήσετε το πρώτο φορητό φλας. Απλά βάλτε diffuser στο ενσωματωμένο αναδιπλούμενο φλασάκι της DSLR.

LumiquestTips
Πώς μαλακώνει το φως από φλας;
• Στρέφοντας την κεφαλή στο ταβάνι (bounce)
• Αξιοποιώντας τα ενσωματωμένα συστήματα διάχυσης που έχουν (συρταρωτά) στην κεφαλή κάποια φλας
• Με κάποιο έτοιμο diffuser της αγοράς, φθηνό ή ακριβό
• Mε πρόχειρη λύση π.χ. ριζόχαρτο
• Ανακλώντας το φλας σε μεγάλη επιφάνεια π.χ. στερεωμένο χαρτόνι ή φύλλο λευκό φελιζόλ

 

 

 

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERAΑξεσουάρ διάχυσης για όλους
Μια ματιά στα εξειδικευμένα φωτογραφικά καταστήματα θα σας κάνει να ανακαλύψετε κρυμμένα μυστικά. Μικρά συστήματ διάχυσης και διαχείρισης της δέσμης του φλας που το καθένα έχει το δικό του χαρακτήρα. Αξίζει να διαθέσει κανείς τα πολύ λιγα χρήματα που κοστίζει ένα τέτοια εξαρτηματάκι. Συνήθως προσαρμόζονται με αυτοκόλλητες ταινίες τύπου Velcro στις κεφαλές των φορητών φλας και μπαίνουν/βγαίνουν με χαρακτηριστικάη ευκολία.
Τα καλύτερα αποτελέσματα θα τα δείτε σε πορτραίτα όπου η διάχυση κα΄νει το φως πολύ πιο μαλακό και διαχειρίσιμο. Υπολογίστε επίσης ότι θα χάσετε ένα μέρος της ισχύος αλλά αυτό δεν αποτελεί πρόβλημα ειδικά στην ψηφιακή εποχή όπου οι DSLR και Mirrorless έχουν σπουδαία απόδοση σε μεσαίες ευαισθησίες ISO 400 ή 800.

PowerDSC_4836
Ακόμη και σε φλας νέας γενιάς με βελτιστοποιημένη διαχείριση, οι αλκαλικές μπαταρίες ΑΑ – εξαντλούνται γρήγορα. Ακόμη πιο λίγες φλασιές δίνουν οι επαναφορτιζόμενες NiCd που όμως ανακυκλώνουν πιο γρήγορα (αν και είναι υπό κατάργηση. Tην καλύτερη συμπεριφορά έχουν οι μπαταρίες μετάλλου υδριδίου NiMH των οποίων η χωρητικότητα έχει εκτοξευτεί: μια top ΝιΜΗ μεγέθους ΑΑ μπορεί να πλησιάζει τα 3.000mAh (μιλλιαμπερώρια). Οπότε η λύση για τους φωτογράφους που κάνουν μεγάλη χρήση του φλας είναι δύο σετ μπαταριών ΑΑ NiMH και ένας καλός φορτιστής.
Η επόμενη λύση έρχεται με τη μορφή των power pack, δηλ. μεγαλύτερης χωρητικότητας μπαταριών ξηρού τύπου. Τα pack προσαρμόζονται στη ζώνη, συνδέονται με καλώδιο με το κυρίως σώμα του φλας και τροφοδοτούν τη συσκευή με πολύ περισσότερες λάμψεις. Όμως είναι βαριά και δύσχρηστα και έτσι μόνον επαγγελματίες τα προτιμούν.

DSC_6500Σχεδόν professional
Υπάρχουν στην αγορά ισχυρά φορητά φλας G.N. 40-60, τα οποία έχουν τα περιθώρια να δώσουν αρκετά ικανοποιητικά διαφράγματα ακόμη και αν η δέσμη υποστεί διάχυση με ομπρέλλες, mini softbox ή αυτοσχέδια μέσα.
Στην αγορά κυκλοφορούν τέτοια μικρά softbox από σοβαρές εταιρίες που κάνουν (σε μικρότερη κλίμακα) ακριβώς την ίδια δουλειά με τα τεράστια επαγγελματικά softbox των φωτογραφικών στούντιο.
Έχουν μορφή πυραμίδας με κενό στην πίσω πλευρά για να τοποθετείται το φορητό φλας, εσωτερικές επενδύσεις από ανακλαστικό υλικό και διάχυση με γαλακτόχρωμο ύφασμα. Το φλας στηρίζεται σε ειδική βάση (bracket).
Όλο μαζί το σύστημα ή να στηριχθεί σε κάποιο light stand ή ένα τρίποδο που περισσεύει ή αλλιώς θα κρατηθεί στο χέρι από το φωτογράφο.
Η ευελιξία παρόμοιων συστημάτων δίνει άλλη οπτική διάσταση στις φωτογραφίες.

 

 

 

Δεκαπέντε συμβουλές

  1. metz_58AF2_movementsΗ σπαστή κεφαλή με bounce και οριζόντια περιστροφή είναι απαραίτητη, γιατί ανεβάζει την ευελιξία της μονάδας. Ακόμη καλύτερα αν υπάρχει κάποιο είδος ενσωματωμένου διαχυτήρα (diffuser) από αυτούς που διπλώνουν συρταρωτά στην κεφαλή.
  2. Τα καλά φλας έχουν κεφαλή που ζουμάρει αυτόματα, τη στιγμή που αλλάζουμε εστιακή απόσταση στο φακό. Βέβαια, αυτό ισχύει ως ένα όριο. Σπάνια το φλας καλύπτει υπερευρυγώνιο 20mm.Nissin
  3. Ελέγχουμε το πραγματικό αριθμό – οδηγό (Guide Number) με ένα – δανεικό- φλασόμετρο. Επαληθεύουμε δηλ. κατά πόσον οι προδιαγραφές ισχύουν στην πράξη; Αν διαπιστώσουμε μεγάλη διαφορά, ας στραφούμε σε πιο αξιόπιστο κατασκευαστή.
  4. Αν το φλας έχει LCD μονοχρωματική οθόνη καλό είναι να φωτίζεται (απαραίτητο για νυκτερινή λειτουργία).
  5. Ελέξτε πόσο καλά σφίγγει το φλας πάνω στο hot shoe. Αν έχει τζόγους, κάποια στιγμή κινδυνεύει με βλάβη.
  6. Η δευτερεύουσα κεφαλή κάποιων καλών φλας είναι καλοδεχούμενη, για να λειτουργεί σαν «γέμισμα» στα πορτραίτα (fill in) όταν στρέφουμε το φλας στο ταβάνι για εφέ bounce.
  7. off camera flash leadΗ τοποθέτηση του φλας εκτός hot shoe π.χ. σε μπράτσο ή σε άλλο στήριγμα εκτός του άξονα του φακού δίνει καλύτερο τρισδιάστατο στην εικόνα και καταργεί  το πρόβλημα των κόκκινων ματιών
  8. Δεν συνδέουμε ψηφιακές φωτ. μηχανές με στούντιο φλας παλιάς τεχνολογίας. Αν έχουν υψηλή τάση συγχρονισμού. πάνω από 20V κινδυνεύει το κύκλωμα της μηχανής.
  9. Ένα καινούργιο φλας δεν αποδίδει στο maximum αν δεν στρώσει ο πυκνωτής. Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει λειτουργία με αρκετές λάμψεις σε φουλ ισχύ (100%) ώστε ο πυκνωτής να αποκτήσει όλη του την χωρητικότητα.
  10. Η τάση συγχρονισμού (για παλιά φλας) μπορεί να ελεγχθεί από κάποιον με στοιχειώδεις γνώσεις με ένα πολύμετρο. Ιδού και ένα τρικ των παλιών φωτογράφων. Όταν αμφέβαλλαν για την τάση συγχρονισμού ενός φλας το άνοιγαν, το άφηναν να «γεμίσει» δηλ. ν’ ανάψει το LED φόρτισης και μετά έκλειναν διακόπτη οn/off. Στη συνέχεια πίεζαν το κουμπάκι test. Αν μπορούσε να πυροδοτηθεί “εν κενώ” τότε η τάση συγχρονισμού ήταν υψηλή.capacitor
  11. Φλας TTL dedicated (ξεχωρίζουν από τις πολλές επαφές στο ποδαράκι) της μιας εταιρίας δεν είναι γενικώς συμβατά με μηχανές άλλων εταιριών και υπάρχει κίνδυνος βραχυκυκλώματος.
  12. Τρίτοι κατασκευαστές (Metz, Νissin, Sunpak κλπ.) βγάζουν φλας για διάφορες μάρκες, τα οποία σε αρκετές περιπτώσεις παρέχουν όλες τις ψηφιακές ευκολίες με προφλασιές κλπ.
  13. Προτιμάμε φλας γνωστών εταιριών με σύστημα υποστήριξης σε εξαρτήματα π.χ. καλώδια, αντάπτορ, power pack κλπ. Έτσι η πιθανότητα μεταπώλησης σε καλή τιμή αυξάνεται.
  14. Βασική κριτήριο για την επιλογή πρέπει να είναι η οικονομία ενέργειας. Ένα καλό αλλά ενεργοβόρο φλας δεν είναι βολικό σε απαιτητικές συνθήκες.stofen-03
  15. Ένα από τα απλούστερα μέσα διάχυσης είναι οι πλαστικοί ημιδιαφανείς θόλοι που κουμπώνουν πάνω στις κεφαλές των φλας. Η λάμψη διαχέεται πολύ, αν και πρέπει να υπολογιστεί μια απώλεια της τάξης των 2 stop τουλάχιστον.

 

 

 

 

 

Flash.inddΕπαλήθευση ισχύος
Ο πιο αξιόπιστος τρόπος μέτρησης της πραγματικής ισχύος μιας μονάδας φορητού φλας είναι με ψηφιακό φλασόμετρο χειρός ακρίβειας
1/10 f/stop.
Η μέθοδος υτολογισμού του G.No. μιας μονάδας φλας με το φλασόμετρο είναι απλή (προϋποθέτει δε την παραδοχή ότι οι τόνοι των επιφανειών στο χώρο των μετρήσεων είναι σχετικά ανοικτόχρωμοι – σε περίπτωση σκούρων τοίχων θα πάρουμε σημαντικά πιο “ασθενή” ένδειξη).
Εργαζόμαστε ως εξής: Τοποθετούμε τη συσκευή φλας σε απόσταση 2 ή 3m (μετρημένη) και το φλασόμετρο με το θόλο αντικρυστά.. Ρυθμίζουμε την ευαισθησία του φιλμ σε ISO 100. Ρυθμίζουμε ο φλας στο manual (full ή 1/1 ισχύος) και την κεφαλή σε θέση zoom που να αντιστοιχεί στη στάνταρ εστιακή απόσταση δηλ. 50mm
Aφήνουμε να φορτίσει κανονικά ο πυκνωτής  – δηλ. να έχει ανάψει το λαμπάκι ετοιμότητας και να έχει παραμείνει σε αναμονή για λίγα δευτ. Επειδή πολλά φλας δίνουν ένδειξη ετοιμότητας μόλις φθάσουν στο 80-90% της ηλεκτρικής χωρητικότητας του πυκνωτή, είναι φρόνιμο – προληπτικά – να περιμένουμε λίγο ώστε η φόρτιση να είναι 100% και το φλας να αποδώσει στο maximum της ισχύος του. Παίρνουμε τη μέτρηση του διαφράγματος και πολλαπλασιάζουμε επί την εκάστοτε απόσταση π.χ. διάφραγμα f/11 σε απόσταση 3m σημαίνει G.N. 33 (υπολογιζόμενο βάσει του τύπου G.N.=f/No x d). Η επαλήθευση της ισχύος είναι σημαντική α. για να γνωρίζουμε αν ο κατασκευστής λέει την αλήθεια και β. να μάθουμε πότε έχει στρώσει ο πυκνωτής

ΣυμβατότηταTest-Button
«Μπορώ στη μηχανή μου να τοποθετήσω μη original φλας που δεν είναι original» Το φαινομενικά απλό ερώτημα είναι στην πραγματικότητα αρκετά σύνθετο.. Οι κατασκευαστές προειδοποιούν ότι η χρήση άλλων φλας ενδέχεται να επηρεάσει την καλή λειτουργία μιας ρεφλέξ, mirrorless ή compact. Κατ’ αρχήν τα συμβατά φλας ανεξάρτητων κατασκευαστών θεωρητικά έχουν τις ίδιες ηλεκτρικές προδιαγραφές με τα οriginal. Όμως τη στιγμή που οι γνήσιοι δεν αποκαλύπτουν όλα τους τα μυστικά ενδέχεται να παρατηρηθούν κάποια προβλήματα.
Προσοχή: τα παλιά manual και αυτόματα φλας είχαν υψηλή τάση συγχρονισμού. Ταιριάζουον μόνο σε μηχανές με μηχανικό φωτοφράκτη. Οπωσδήποτε όχι σε ψηφιακές.

2455 TriFlash Sync 3 gunsΠολλά φλας μαζί
Κι αν έχουμε παραπάνω από ένα φλας; Υπάρχουν αρκετές λύσεις. Πρώτον με καλώδια είτε απλά είτε dedicated. Mια άλλη λύση είναι τα φωτοκύτταρα τύπου  slave (“σκλαβάκια” στην αργκό). Αυτά έχουν φωτοευαίσθητο παθητικό αισθητήρα (χωρίς ενισχυτική βαθμίδα) που μόλις “δει” τη φλασιά βραχυκυκλώνει την επαφή και έτσι ενεργοποιεί το φλας.
Τι γίνεται όμως όταν άλλοι εκτός του φωτογράφου αρχίσουν και φλασάρουν; Τότε τα slave ενεργοποιούνται και ο φωτογράφος αγανακτεί που του κλέβουν τις φλασιές; Για πιο σοβαρές καταστάσεις λοιπόν, προτείνονται τα radio slaves, συστήματα δηλ. που αντί για φωτοκύτταρο, επικοινωνούν με ραδιοσυχνότητα σε ορισμένο μήκος κύματος. Όμως τα radio slaves, λόγω επαγγελματικού προσανατολισμού είναι αφενός ακριβά και αφετέρου δεν εκτελούν όλους τους αυτοματισμούς.
Μια άλλη λύση είναι να προτιμήσετε ένα wireless σύστημα επίσημου κατασκευαστή όπου συνδέονται πιολλές μονάδες διατηρώντας τις ευκολίες ETTL και iTTL.

ΤΙP
Καταλαβαίνουμε την υψηλή τάση συγχρονισμού αν πατήσουμε το ΤΕST κουμπί με κλειστό το On/Off και πυροδοτηθεί το φλας.

 

 

 

 

Κόκκινα μάτιαFlash.indd
Μια παρενέργεια του φλας
Πολλές φορές συμβαίνει μια πετυχημένη κατά τα λοιπά φωτογραφία, να …καταστρέφεται από το φαινόμενο των κόκκινων ματιών (red eye).. Δηλ. συμπαθητικά παιδάκια και ανύποπτες μαμάδες εμφανίζονται περίπου σαν τέρατα, με δρακουλιάρικα κόκκινα μάτια. Αρκετοί χρήστες δεν είναι ενημερωμένοι και νομίζουν ότι κάτι έκαναν λάθος ή ότι χάλασε η μηχανή τους και την τρέχουν για επισκευή.
Κι όμως δεν φταίνε. Μάλλον φταίει η …βιολογία. Το φαινόμενο red eye παρατηρείται λόγω ανάκλασης της δέσμης του φλας στα αιμοφόρα αγγεία του αμφιβληστροειδούς στο ανθρώπινο μάτι. Όσο πιο ανοικτή είναι η κόρη του ματιού (λόγω χαμηλού φωτισμού στο χώρο) τόσο πιο πιθανό γίνεται το red eye στη συγκεκριμένη φωτογράφηση.
Η ένταση του red eye δεν είναι ίδια σε όλους τους ανθρώπους που ποζάρουν στο φακό. Διαφοροποιείται ανάλογα με την ηλικία (πιο ευάλωτα είναι τα παιδιά) καθώς και με το χρώμα των ματιών (πιο ευδιάκριτο είναι το red eye στα άτομα με ανοικτόχρωμα μάτια). Επίσης αν ο φωτισμός στο χώρο είναι δυνατός μειώνονται οι πιθανότητες για red eye. Παλιότερα, οι φωτογράφοι για να είναι σίγουροι α. έβαζαν τα φλας σε μπράτσο β. έριχναν δυνατές δοκιμαστικές φλασιές για να συσταλούν οι κόρες των ματιών όσων πόζαραν. Τώρα, για το red eye απλά φροντίζει η ψηφιακή τεχνολογία.

DSC_4843Red eye αλήθειες
•    Στις reflex και mirrorless με τοποθετημένα φλας στο hot shoe δεν διαπιστώνεται συνήθως πρόβλημα
•    Αντίθετα, redeye παρατηρείται όταν χρηισιμοποιούμε compact ή ρεφλέξ με αναδιπλούμενο φλασάκι.
•    Tα παιδάκια και τα άτομα με ανοικτόχρωμα μάτια είναι πιο ευπρόσβλητα.
•    Η αντιμετώπιση του redeye σε επίπεδο hardware γίνεται με προφλασιές ή με ισχυρό LED.
•    Aρκετές μηχανές το διορθώνουν τελείως ψηφιακά.
Redeye_scheme1

•    Πάρα πολλά προγράμματα για PC/Μac/Linux έχουν πλέον αυτόματη διόρθωση redeye (Photoshop Elements, Google Picasa, Fastone, Picnik, iPhoto, Gimp κλπ).

Ti λέει η Φυσική

Πειραματικές μελέτες έχουν δείξει ότι οι πιθανότητες να εμφανιστεί red eye περιορίζονται σε φωτισμό πάνω από EV (Exposure Value): 10 (ΙSO 100) που αντιστοιχεί σε f/5,6  και 1/30sec. ή σε φωτισμό 2500 lux.
Επίσης με πειραματικό τρόπο έχει αποδειχθεί ότι αν τα μάτια του φωτογραφιζόμενου είναι στον ίδιο άξονα με τον άξονα του φλας, δεν παρατηρείται red eye. Γιατί ισχύει κάτι τέτοιο; Η φωτεινή δέσμη της ανακλώμενης από τον αμφιβληστροειδή λάμψης δεν διασπείρεται σε αρκετά ανοικτή γωνία για να επηρεάσει το φακό. Έτσι είναι πιο πιθανό να προκληθεί το red eye όταν δεν κοιτάζουμε το φακό.
Το πρόβλημα επιτείνεται σε επίπεδα φωτισμού κάτω από EV 8. Σύμφωνα με μετρήσεις, υπάρχει μια απόσταση ασφαλείας ανάμεσα σε φλας/αντικείμενο μέσα στην οποία δεν παρουσιάζεται redeye. Ποσοτικά, ορίζεται ως το 30πλάσιο της πλευρικής απόστασης φλας/φακού και εκφράζεται με τον τύπο D=30 x LF.

Advertisements

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: